Tedarik zincirleri, iklim değişikliği, kaynak kullanımı ve çalışma koşulları gibi pek çok sürdürülebilirlik boyutunun yönetiminde kilit rol oynuyor. UN Global Compact verileri, şirketlerin çevresel, sosyal ve yönetişim etkilerinin yaklaşık iki üçünün tedarik zincirinden kaynaklandığını gösteriyor. Bu durum, sürdürülebilirlik başarısının sadece kendi operasyonlarıyla sınırlı kalamayacağını işaret ediyor. Ayrıca iklim değişikliğiyle bağlantılı riskler, düzenleyici değişimler, yatırımcı ve müşteri beklentileriyle birlikte değer zincirlerinde dönüşümü zorunlu kılıyor ve bunu şirketler için stratejik bir risk, uyum ve rekabet unsuru haline getiriyor. Türkiye özelinde UN Global Compact Türkiye 2025 İlerleme Bildirimi Analizi, ilerlemenin şirketler düzeyinde önemli olduğunu ancak değerin tedarikçiler ve iş ortakları seviyesine yayılmasının kritik olduğunu ortaya koyuyor. Bu sonuçlar, kendi operasyonel ilerlemenin tedarik zincirine taşınması, tedarikçiler ve iş ortaklarıyla izleme, eğitim, denetim ve düzeltici eylem mekanizmalarının güçlendirilmesi gereğini gösteriyor. Şirketler ve Tedarikçilerle Birlikte Sürdürülebilir Dönüşüm Bu bağlamda UN Global Compact Türkiye, MEXT ile iş birliği ve Türkiye İş Bankası’nın desteğiyle, Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Programı’nı hayata geçirerek sürdürülebilirlik yaklaşımını değer zincirleri boyunca yaymayı hedefliyor. Programla birlikte katılımcı şirketler, tedarik zincirlerindeki sürdürülebilirlik performanslarını ölçerek karşılaştırmalı analizler yapabilecek; tedarikçilerinin gelişim alanlarını belirleyerek kapasite geliştirme faaliyetlerini yürütebilecek ve uyum ile risk yönetimi süreçlerini güçlendirebilecek. Ayrıca iyi uygulamalara erişim sayesinde deneyim paylaşımı ve hedeflerin zincir boyunca yaygınlaştırılması mümkün olacak. Program kapsamında yer alan tedarikçiler ise sürdürülebilirlik olgunluk düzeylerini değerlendirerek gelişim alanlarını netleştirecek ve çevresel, sosyal ve yönetişim konusundaki bilgi ve uygulama kapasitelerini artıracak. Bu yapı, sürdürülebilirlik standartlarına uyumun güçlendirilmesi ve ihtiyaç analizi ile aksiyon planı geliştirme desteği sunulmasıyla desteklenecek. Öz Değerlendirmeden Aksiyon Planına Uzanan Gelişim Süreci Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Programı, öz değerlendirme, eğitim, uzman oturumları, deneyim paylaşımı, ihtiyaç analizi ve aksiyon planı hazırlama gibi bileşenlerden oluşuyor. Başlangıçta tedarikçiler, Sürdürülebilirlik Öz Değerlendirme Aracı ile mevcut durum ve öncelikli gelişim alanlarını belirleyecek. Ardından çevresel, sosyal ve yönetişim konularında çevrimiçi eğitimlere ve uzman oturumlarına katılarak mevcut durumu analiz edecekler. Deneyim paylaşımı atölyelerinde iyi uygulamalar ve karşılaşılan zorluklar üzerinde çalışılacak. İkinci fazda, tedarikçilere yönelik birebir ihtiyaç analizleriyle öncelikli gelişim alanları netleşecek ve bu alanlara yönelik aksiyon planı geliştirme desteği sunulacak. Böylece öz değerlendirme ile başlayan süreç, tedarikçilerin ihtiyaçlarına göre uygulanabilir adımlara dönüştürülecek. “Dönüşümü birlikte gerçekleştirmemiz gerekiyor” UN Global Compact Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Güliz Öztürk, sürdürülebilirlik dönüşümünün şirketler ve tedarikçilerinin ortak hareket etmesini gerektirdiğini vurguluyor: Küresel ekonomide sürdürülebilirlik gündemi artık sadece şirketlerin kendi operasyonlarına odaklı değil. Küresel ticaretin yaklaşık %80’i tedarik zincirleri üzerinden ilerliyor ve KOBİ’ler toplam istihdamın yaklaşık yarısını sağlayıp GSYH’nin yaklaşık %40’ını oluşturuyor. Dolayısıyla sürdürülebilir dönüşüm, KOBİ’lerin ve değer zincirlerinin dönüşümü olmadan mümkün değil. Türkiye’de KOBİ’ler veri olgunluğu, bütçe kısıtları ve uzman insan kaynağı eksikliği nedeniyle zorluklarla karşılaşıyor. Sürdürülebilir dönüşümün hız kazanması için şirketlerin tedarikçilerini yalnızca talimatlarla yönlendirmesi yeterli olmuyor; ihtiyaç duydukları bilgi, araç ve kapasite gelişimini de desteklemeleri kritik. Tedarik zincirlerinin çok katmanlı yapısı ve veri eksikliği, şirketlerin riskleri görünür kılarak dönüşümü tedarikçilere yaymayı zorlaştırıyor. UN Global Compact Türkiye olarak bu dönüşüm yolculuğunda şirketlere ve tedarikçilere destek oluyoruz. Başvurular 3 Kasım’a Kadar Devam Edecek Farklı sektörlerden şirketler, sürdürülebilirlik gelişimini desteklemek istedikleri tedarikçileri programa dahil edebilir. Başvuru son tarihi 3 Kasım 2026’dır.
