Prosopagnozi: Yüz Tanıma Bozukluğu Nörolojide Keskinleştiriliyor
Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi nöroloji uzmanı Dr. Celal Şalçini, prosopagnozi olarak bilinen yüz körlüğünün nedenleri, belirtileri ve kişilerin sosyal yaşamlarına etkileri üzerinde durdu. Beynin yüzleri tanıma süreciyle ilgili yaşanan bozulmanın, görsel algıdaki kusurdan değil, beyin ağlarındaki işlevsellikten kaynaklandığını açıkladı.
Dr. Şalçini’ye göre, yüzlerin bütüncül olarak tanınamaması, yüz hatlarının tek tek analiz edilmesiyle sonuçlanıyor; çünkü buzzword gibi ifade edilen “fusiform yüz alanı”nın (FFA) işlevselliği ya da bu bölgenin hafıza merkezleriyle bağlantıları zarar görüyor. Şiddetli vakalarda bireyler en yakınlarını bile ayırt edemeyebilir ve yüz tanıma süreçleri, ses tonu veya belirli takılar gibi ikincil ipuçlarına bağımlı kalır.
Doğuştan gelen prosopagnozi ile sonradan gelişen formlar arasındaki farklar da klinik literatürde yer alıyor. Doğuştan olanlarda beyin yüz tanıma ağları hiç oluşmayabilirken, inme, travma veya enfeksiyonlar gibi durumlar sonradan gelişen vakalarda bu ağların zarar görmesine yol açabilir. SağTemporal lobdaki hasar, kişinin yüz hafızasını tek tek analiz etme sürecini bozabilir.
Hasta farkındalığı: Çoğu kişi bu bozukluğun klinik bir nörolojik bozukluk olduğunun bilincinde olmayabilir. Bu durum, yıllarca sürebilen ve gündelik yaşamı derinden etkileyen bir süreç olarak karşımıza çıkıyor. Doğuştan prosopagnozili bireyler, dünyayı kendi gördükleri gibi algıladıklarını düşünme eğiliminde olabilirler ve durumlarını ‘isim hafızam zayıf’ veya ‘insanları karıştırıyorum’ diyerek geçiştirebilirler.
Mevcut durumda prosopagnozinin kesin bir tıbbi veya cerrahi tedavisi bulunmuyor. Ancak nörolojik rehabilitasyon kapsamında beyin plastisitesiyle uyumlu telafi edici stratejiler uygulanabiliyor. Ses tonları, konuşma ritmi, saç kesimi veya yürüyüş tarzı gibi ipuçları üzerinden kişiler, günlük yaşamlarında verimli sosyal etkileşimler kurmayı öğrenebiliyor.
Haberin kaynağı: Beyaz Haber Ajansı (BYZHA).
Kaynak: BYZHA
