İleri yaşlarda kalp-damar hastalıkları ölüme yol açabilir; kadınlarda risk farklılığı ve belirtiler erkeklerden farklı olabiliyor. Kadınlarda kalp hastalıkları, erkeklerle benzer temel mekanizmaları paylaşsa da boyut, damar yapısı ve hormonal değişiklikler nedeniyle farklılık gösterir. Kalp damarları genellikle daha ince ve kalp daha küçük olabilir; bu durum, girişimsel işlemlerde ayrı zorluklar doğurabilir. Dünya genelinde kalp-damar hastalıkları önde gelen ölüm nedenlerinden biridir ve kadınlarda kalp krizi sonrası ölüm riski erkeklere göre bazı durumlarda daha yüksek olabilir. Memorial Şişli Hastanesi Kardiyoloji Bölümü’nden Hatice Bütül Erer, kadınlarda kalp hastalıkları ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi verir.
Kadınlarda kalp hastalığı riski yaşla birlikte artıyor Östrojenin koruyucu etkisi menopozla azalır ve kadınlarda kardiyovasküler risk artabilir. Koroner arter hastalığı erkeklerde daha erken yaşlarda ortaya çıkabilirken, kadınlarda çoğunlukla menopoz sonrası dönemde görülür. Genç yaşlarda da risk göz ardı edilmemelidir. 2011-2022 yılları verilerine göre, ilk ani kalp krizi sonrası hastane içi ölüm oranı 18-54 yaş aralığında kadınlarda %3,1 iken erkeklerde %2,6 olarak bildirilmiştir.
Duygusal stres kadınlarda kalp krizini tetikleyebilir Kadınlarda koroner arter hastalığı ve kalp krizi yanında kalp yetmezliği, ritim bozuklukları, kapak hastalıkları ve koroner mikrovasküler hastalıklar da görülebilir. Genç kadınlarda nadir olsa da spontan koroner arter diseksiyonu (SCAD) önemli bir tablo olarak karşımıza çıkabilir; gebelik, emzirme dönemi ve yoğun streslerle ilişkilendirilebilir.
Kalp krizi her zaman göğüs ağrısıyla gelmiyor Kadınlarda belirtiler klasik göğüs ağrısından farklı olabilir; yanma, nefes darlığı, yorgunluk, bulantı-kusma, sırt veya çene ağrısı gibi belirtiler sık görülebilir. Özellikle yeni başlayan veya tekrarlayan şikâyetlerin stres, yorgunluk ya da mide problemi olarak değerlendirilmesi yanlış olabilir.
Menopoz sonrası başlayan şikâyetleri ihmal etmeyin Efor sırasında tekrarlayan göğüs baskısı, nefes darlığı, çarpıntı, bayılma veya belirgin düşüş, kardiyoloji değerlendirmesini gerektirir. Yüksek tansiyon, kolesterol, diyabet, obezite, sigara ve aile öyküsü gibi riskler de dikkate alınmalıdır. PREVENT gibi risk hesaplayıcılar, bireyselleştirilmiş tedavi ve takip için yardımcı olabilir.
Erken doğum kalp damar hastalığı riskini artırabilir Preeklampsi, gebelik hipertansiyonu, gebelikte diyabet gibi durumlar ilerleyen yaşlarda risk oluşturabilir. Menopoz dönemiyle birlikte risk faktörlerinde değişiklikler olabileceği için güncel risk değerlendirmesi önemlidir.
“Kırık kalp sendromu” kalbi gerçekten etkileyebiliyor Yoğun duygusal veya fiziksel stres sonrası sol karıncıkta geçici kasılma bozukluğu ortaya çıkabilir. Özellikle menopoz sonrası kadınlarda görülebilir ve ani belirtilerle kalp kriziyle karışabilir; tanıda damarların açık olması önemli bulgudur. Tedavi ve takiple genelde birkaç hafta içinde kalp fonksiyonları iyileşir, ancak ağır komplikasyonlar da nadir değildir.
Kullanıcıya yönelik not Kadınlarda kalp hastalıklarının belirtileri erkeklerden farklı olabilir. Bu nedenle olağandışı şikâyetler dikkatle izlenmeli ve risk faktörleri düzenli olarak değerlendirilmelidir. Özellikle yaş, gebelik öyküsü, menopoz ve eşlik eden hastalıklar değerlendirilmeli; gerektiğinde erken kardiyoloji kontrolü için başvurulmalıdır.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı (BYZHA)
