İzmirlilerin kendine has kullandığı kelimeler dikkat çekiyor. Birçok kelime sadece İzmirliler tarafından biliniyor ve kullanılıyor.
Türkiye’nin incisi İzmir, sadece denizi, tarihi ve doğasıyla değil, kendine özgü konuşma diliyle de dikkat çekiyor. Ege’nin bu sıcak şehrinde yaşayanlar, günlük hayatta birçok kelimeyi farklı anlamlarda kullanıyor.
İzmir’de simit “gevrek”, ay çekirdeği ise “çiğdem” olarak anılıyor. Peki İzmir’e özgü diğer kelimeler neler? İşte İzmirlilerin sıkça kullandığı yöresel ifadeler…
GEVREK VE BOYOZ: İZMİR’İN VAZGEÇİLMEZ İKİLİSİ
İzmir’de sabah kahvaltılarının olmazsa olmazı hiç şüphesiz gevrek ve boyoz. Türkiye’nin diğer şehirlerinde simit olarak bilinen susamlı halka, İzmir’de “gevrek” adını alıyor . Çıtır çıtır yapısıyla bilinen bu lezzet, yanında mutlaka boyozla servis ediliyor. Boyoz ise İzmir’e özgü, kat kat hamuru ve bol yağıyla hazırlanan bir hamur işi . İzmirliler için boyozsuz bir kahvaltı düşünmek neredeyse imkansız.
ÇİĞDEM, DOMAT VE DARI: MEYVE-SEBZELERİN İZMİRCESİ
İzmir’de pazara giden biri “çiğdem” diye arandığında sakın çiçek aramasın! İzmir’de ay çekirdeğine “çiğdem” deniyor . Kordon’da oturup çiğdem çitlemek, İzmirlilerin en keyifli aktivitelerinden biri. Domates ise İzmir’de kısaca “domat” olarak anılıyor . Ege’nin bereketli topraklarında yetişen sulu domatesler, tezgahlarda domat adıyla yer alıyor. Mısıra “darı” denmesi de İzmir’e özgü kullanımlardan . Közde darı kokusu, İzmir sokaklarının vazgeçilmez aromalarından.
ASFALYA, KLORAK VE ŞAMDAN: EVDE SIK DUYULAN KELİMELER
Elektrikler kesildiğinde İzmirliler “asfalyalar attı” der . Asfalya aslında elektrik sigortası anlamına geliyor. Temizlik yaparken kullanılan çamaşır suyu da İzmir’de “klorak” olarak biliniyor . Bir marka adından türeyen bu kelime, tüm çamaşır suları için kullanılıyor. Şamdan deyince başka şehirlerde mumluk akla gelirken, İzmir’de parmak arası terlik anlaşılıyor . Yaz geldiğinde İzmirliler şamdanlarını çıkarıp sahilin yolunu tutar.
YEMİŞ, MEŞE VE BANGO: BAŞKA YERDE YOK
İncirin İzmir’deki adı “yemiş” . Taze incir için kullanılan bu kelime, aslında çok eski bir geçmişe sahip. Çocukların oynadığı misket ya da bilye, İzmir’de “meşe” olarak adlandırılıyor . Mutfak tezgahına ise “bango” deniyor . Özellikle eski İzmir evlerinde sıkça duyulan bu kelimeler, şehrin kültürel zenginliğini yansıtıyor.
“GIRGIRINA” VE “YANDAN ÇARKLI”: DEYİMLERDE İZMİR ESPRİSİ
İzmirliler bir işi ciddiye almadıklarında “gırgırına yapıyoruz” der . Bu ifade, işin eğlence amaçlı olduğunu gösteriyor. Abartılı ve süslü kıyafetler için kullanılan “yandan çarklı” ise İzmir’in mizah gücünü ortaya koyuyor . “Hadi Kordon yapalım” cümlesi ise sadece yürüyüş değil, deniz kenarında sohbet etmek, çiğdem çitlemek ve İzmir’in tadını çıkarmak anlamına geliyor.
KUMRU VE PASTİÇ: İZMİR’İN LEZZETLİ KELİMELERİ
İzmir’de kumru denince akla kuş değil, efsane bir sandviç geliyor . Özel susamlı ekmeğiyle yapılan, bol kaşar, sucuk ve turşuyla servis edilen kumru, İzmir sokaklarının en sevilen lezzetlerinden. Pastiç ise ayçöreğinin kare şeklinde yapılan versiyonu . Gevrek ve boyoz kadar popüler olmasa da pastiç de İzmir’de sevilen hamur işleri arasında yer alıyor.
Kaynak:batimonderhoud.nl
