Yapay zekânın Otizmde erken tarama ve müdahale potansiyeli, Üsküdar Üniversitesi’nde masaya yatırıldı
Dr. Öğr. Üyesi Demet Gülaldı, Otizm Spektrum Bozukluğu ile yapay zekâ arasındaki kesişim alanında yaşanan gelişmeleri ve YZ’nin erken tarama, tanı ve müdahale süreçlerine sunduğu yeni olanakları değerlendirdi.
Gülaldı, “Yapay zekâ artık sadece veri işleyen bir sistem değil; öğrenebilen, insan davranışlarını analiz edebilen ve çok karmaşık örüntüleri çözebilen bir teknoloji haline geldi” dedi ve Derin Öğrenme ile Doğal Dil İşleme (NLP) alanlarındaki gelişmelerin makine öğrenmesini sadece komutları yerine getirmekle sınırlı tutmadığını vurguladı.
“Otizmde tanı büyük ölçüde davranışsal göstergelere dayanıyor” diyen Gülaldı, otizmin çok yönlü genetik ve çevresel temelleri olsa da klinik tanının bugün daha çok gözlem ve ölçülebilir davranışlar üzerinden konulduğunu belirtti.
Erken müdahalenin devreye girmesinin önemine değinen uzman, “Erken tanı müdahale, sosyal dikkat, dil ve zeka alanlarındaki yetersizlikleri azaltmada etkili oluyor; çoğu otizmli çocuk 6 yaşından sonra tanı alabiliyor, bu da erken müdahalenin kaçırılmasına yol açıyor.” dedi.
YZ ve otizm çalışmalarının bir araya gelmesiyle, erken taramada güvenilir veri kaynakları ve analiz kapasitesinin arttığını ifade eden Gülaldı, göz hareketi, ses tonundaki değişimler ve oyun etkileşimleri gibi verilerin analiz edilmesiyle 6-12 aylık dönemde işaretlerin tespit edilebildiğine işaret etti.
Gülaldı, yapay zekâ destekli müdahale araçlarının her çocuğa özel, kişiselleştirilmiş ve sabırlı bir eğitim ortamı sunabileceğini söyledi. Ayrıca evrişimli sinir ağı (CNN) tabanlı OSB sınıflandırma gibi modellerin erken taramada umut verici sonuçlar verdiğini belirtti.
Çalışmalarda alternatif karar ağacı modelleriyle 13-48 aylık otizmli çocuklarda yüzde 99,97 doğrulukla tanı konabildiğini gösteren veriler bulunuyor. Küçük çocuklarda özellikle sosyal etkileşimlerin gelişimine destek olacak yapay zekâ uygulamalarının etkileri üzerinde duruldu.
Gülaldı, “Yapay zekâ yalnızca tanı sürecini hızlandırmakla kalmıyor; göz teması, mimik ve dikkat süreçlerini analiz ederek müdahale ve eğitim alanında da önemli fırsatlar sunuyor” dedi ve yapay zekânın otizmi bir engel olarak görmek yerine topluma entegre edilebilir bir fark olarak konumlandığını sözlerine ekledi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı
