İslam ideolojisinin geç devrine açılan kapı: “Molla Sadrâ”

 VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY), Sayeh Meisami’nin kaleme aldığı “Molla Sadrâ” adlı kitabı okurlarla buluşturuyor. İslam fikir tarihinin en tesirli filozoflarından biri kabul edilen Molla Sadrâ’nın hayatını, entelektüel etrafını ve fikir dünyasını ele alan eser, filozofun ideoloji, kelam ve tasavvufu ortak bir metafizik çerçevede buluşturan özgün niyet sistemini anlaşılır bir lisanla inceliyor. Çalışma, Molla Sadrâ’nın kanısının temel sıkıntılarını ve İslam ideolojisi üzerindeki kalıcı tesirini kapsamlı bir bakışla pahalandırıyor.

VakıfBank Kültür Yayınları’nın tarih kitaplığı, Sayeh Meisami’nin kaleme aldığı ve Abuzer Dişkaya’nın Türkçeye kazandırdığı “Molla Sadrâ” adlı çalışmayla genişlemeye devam ediyor. İslam ideolojisinin geç periyodunda ortaya koyduğu niyet sistemiyle ideoloji, kelam ve tasavvufu ortak bir metafizik çerçevede yine yorumlayan filozof Molla Sadrâ; “Aşkın Felsefe” (Hikmet-i Müteâliye) olarak bilinen yaklaşımı, varlık anlayışı, bilgi teorisi ve insanın ontolojik pozisyonuna dair geliştirdiği kavramlarla sonraki yüzyıllarda geniş bir tesir alanı oluşturmuştur. Meisami tarafından kaleme alınan bu eser, Molla Sadrâ’nın hayatını ve entelektüel etrafını ana çizgileriyle ele alıyor; onun kanısının temel sıkıntılarını açık bir anlatımla inceliyor. Varlık ve mahiyet münasebeti, varlığın mertebeleri, bilen ile bilinenin birliği, huzurî bilgi, hayal âlemi ve cevherî hareket üzere kavramlar, Sadrâ ideolojisinin bütünlüğü içinde bedellendiriliyor. Eserde ayrıca Tanrı’nın birliği, ilahî bilgi, özgür irade ve diriliş üzere klasik metafizik sıkıntıların Sadrâ’nın fikrinde nasıl yine ele alındığı gösteriliyor. Son kısım ise filozofun öğrencileri, eleştirmenleri ve sonraki periyotlardaki tesiri üzerinde duruyor. “Molla Sadrâ” adlı bu kitap, İslam niyetinin kıymetli bir filozofunun hayatını ve fikirlerini tanımak isteyen okuyucular için kısa ve sistemli bir giriş niteliği taşıyor.

Kitaptan:

“Molla Sadrâ ve kurucusu olduğu “aşkın hikmet” (hikmet-i mü­teâliye) ekolü, klasik İslam ideolojisinin son halkasıdır. Son halka olma, iki formda anlaşılabilir: Öncelikle o, klasik İslam felsefesi­nin hakikatin birliği ülküsünün tahakkuk etmiş hâlidir. Yani Sad­râ’nın aşkın ideolojisiyle birlikte bu ülkü, varlık ekseninde tahak­kuk etmiş ve klasik niyet bir manada tamamlanmıştır. Bu, varlık merkezli olan klasik fikrin varlığı her açıdan düşün­menin konusu yaptığı ve ondaki bütün imkânları ortaya çıkardı­ğı manasına gelir. İkinci manası ise Molla Sadrâ’nın felsefi sistem kuran son Müslüman filozof olmasıdır. Molla Sadrâ’nın vefat ta­rihi 1641’dir. Çağdaş ideolojinin kurucusu olan Descartes’ın mevt tarihi ise 1650’dir. Hasebiyle Molla Sadrâ’dan sonra ideolojinin mukadderatı değişmiş ve klasik fikir yerini çağdaş kanıya bı­rakmıştır.  İşte bu iki sebepten ötürü Molla Sadrâ ve ideoloji anlayı­şının bilinmesi, hem klasik ideolojinin sonuncu formunun ne oldu­ğunun anlaşılması hem de çağdaş öncesi İslam ideolojisinin ne durumda olduğunun görülmesi açısından hayli kıymetlidir. Bir öykü biterken öbür bir kıssanın başlaması ve bu iki kıssa ortasında muhtemel diyalog imkânlarının ortaya konması açısından ge­nel olarak klasik ideolojinin özel olarak da Molla Sadrâ ve aşkın ideolojisinin ne üzere imkânlar barındırdığı fakat Molla Sadrâ ve aşkın ideoloji anlayışının düzgünce tanınması ve bilinmesiyle mümkün olacaktır.”

 Yazar Hakkında; 

1977 yılında Tahran’da doğdu. Lisansüstü eğitimlerini ideoloji alanında Tahran ve Toronto üniversitelerinde tamamladı. Meisemi, bir mühlet Tahran İslam Azad Üniversitesi ile Toronto Üniversitesi’nde dersler vermiş ve araştırmalar yapmıştır. Farsça ve İngilizce pek çok kitap ve makale yayımlamış olan Meisami, değerli ideoloji klasiklerini de Farsçaya çevirmiştir. İdeoloji ve din alanlarındaki esas kitapları şunlardır: Mulla Sadra (2013), Knowledge and Power in the Philosophies of Hamīd al-Dīn Kirmānī and Mullā Sadrā Shīrāzī (2018) ve Nasir al-Din Tusi: A Philosopher for All Seasons (2019). Meisami, hâlihazırda ABD’deki Dayton Üniversitesi’nde ideoloji doçenti olarak vazife yapmaktadır.

KÜNYE

Yayınevi: VBKY

Kitabın ismi: Mulla Sadra

Yazar: Sayeh Meisami

Kategori: Tarih

Türkçesi: Abuzer Dişkaya

Kitap Editörü: Taha Cem Aydın  

Proje Editörü ve Son Okuma: Ömer Uzunağaç  

Kapak ve Sayfa Uygulama: Faruk Özcan  

Sayfa Sayısı: 160

 

 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.