Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Ercan Kaya, beyin anevrizmasının riskleri, kanama belirtileri, tedavi gerekip gerekmediğinin nasıl belirlendiği ve açık cerrahi ile damar içi tedavi yöntemlerinin nasıl seçildiğini paylaştı.
Her anevrizma yırtılıp kanamaz; bazıları tesadüfen saptanabilir! Beyin anevrizması, beynin besleyen damarın duvarında oluşan zayıf noktadan dışarı doğru balonlaşmasıdır. Çoğu anevrizma belirti vermez ve başka bir nedenle yapılan görüntülemede tesadüfen bulunabilir. Ancak bazı anevrizmalar büyüyebilir ya da kanayabilir. Anevrizmalar erişkinlerde, kadınlarda, sigara kullananlarda ve yüksek tansiyonu olanlarda daha sık görülür. Aile öyküsü olanlarda riski artırabilir. Ancak risk etkeni olan herkeste anevrizma olduğu anlamına gelmez; hiçbir risk etkeni olmayanlarda da ortaya çıkabilir. Kimlerin taranması gerektiği hekim tarafından değerlendirilmelidir.
Her anevrizma tedavi edilmeli mi? Her anevrizmaya işlem yapılmaz. Henüz kanamamış bir anevrizmayı tedavi etmenin kendi içinde riskleri vardır. “Anevrizmanın gelecekte kanama ihtimali mi, uygulanacak işlemin riski mi daha yüksek?” sorusu temel belirleyicidir. Yerleşim, şekil, büyüme durumu, yaş, genel sağlık, sigara ve tansiyon öyküsü gibi faktörler birlikte değerlendirilir. Düşük kanama riski görülenler belirli aralıklarla izlenebilir; takipte tansiyonun kontrolü ve sigaranın bırakılması önemlidir. Tedavi ya da takip kararı deneyimli bir ekibin değerlendirmesiyle verilir.
Anevrizma kanamasının en tipik belirtisi ani ve şiddetli baş ağrısı! Anevrizma yırtıldığında kan genellikle beyin zarları arasındaki sıvı dolu boşluğa yayılır ve subaraknoid kanama olarak adlandırılır. Bu durum hayati tehlike taşır. En tipik belirtiler ani başlayan, hızla en şiddetli hale ulaşan baş ağrısıdır; bulantı, kusma, ense sertliği, ışığa hassasiyet, bayılma, bilinç bulanıklığı, nöbet ve konuşma bozuklukları görülebilir. Şüpheli belirtilerde acil yardım gerekir. Ağrının geçmesini beklemek tehlikelidir ve gecikme sonuçları ağır olabilir.
Erken müdahale, yaşamı korumak ve yeni hasarı önlemek için kritik! Anevrizmaya bağlı kanama ilk dakikalarda ve saatlerde önemlidir. Hastada solunum ve bilinç bozulabilir, beyin içi basınç artabilir ve yeniden kanama riski bulunabilir. Erken müdahale ile tanı konması, damar görüntülemesi ve kanama kaynağının belirlenmesi hedeflenir. Kanayan anevrizmanın kapatılması için açık cerrahi veya endovasküler yöntemler uygulanır.
Tedavi yöntemi hastanın durumuna göre seçilir! Açık cerrahide kafatasında açıklık açılarak anevrizma küçük bir metal klipsle kapatılır. Endovasküler tedavide ise kasık veya el bileğinden damar yoluyla beyin damarlarına ulaşılır ve içerden kapatma sağlanır. Seçim; yer, büyüklük, şekil, boyun yapısı, kanama durumu, yaş ve genel sağlık ile eşlik eden beyin kanaması özelliklerine göre yapılır.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
