Belediyelerde Kaynağında Ayrı Toplama: Dört Büyük İlçe Uygulamalarında Yılların Birikimi ve Zorluklar

Belediyelerde Kaynağında Ayrı Toplama: Dört Büyük İlçede Yılların Birikimi ve Karşılaşılan Zorluklar

ÇEVKO Vakfı tarafından yürütülen çalışmalar, İstanbul’daki Kadıköy, Ataşehir ve Pendik ile Antalya’daki Muratpaşa Belediyesi’nin kaynağında ayrı toplama uygulamalarını mercek altına alıyor. Uzun yıllara yayılan uygulama birikimi, farklı işletme modelleri ve toplama yöntemleri ile sürdürülebilir finansman, koordinasyon ve yurttaş katılımının önemini vurguluyor.

Birikimin korunması ve güçlendirilmesi için Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu temelinde ortak sorumluluk gerektiği üzerinde duruluyor. ÇEVKO Genel Sekreteri Mete İmer, belediyelerin kaynağında ayrı toplama alanında önemli bir uygulama birikimi oluşturduğunu belirtirken, bu birikimin daha geniş ölçekte yaygınlaştırılması için üretici ve satış noktaları ile vatandaşların da sorumluluk alması gerektiğini ifade ediyor.

Beş yılın üzerinde süregelen uygulamalar Kadıköy’de ambalaj atıkları 2000 yılından beri, Muratpaşa’da 2007, Ataşehir’de 2009 ve Pendik’te 2010 yılından bu yana kaynağında ayrı toplanıyor. Yerel koşullara göre farklı işletme modelleri uygulanmasına rağmen benzer toplama yöntemleri kullanılıyor. Bu süreçler, kaynağında ayrı toplamanın geliştirilmesi için önemli bir birikim oluşturuyor.

Uygulama çeşitleri ve yaygın toplama yöntemleri Pendik’te ambalajlar lisanslı geri dönüşüm tesislerine satılmak üzere belediye tarafından toplanıyor ve 2018’den beri Ambalaj Atığı Ayırma Tesisi’nde ayrılıyor. Kadıköy’de ise ambalaj atıkları belediye tarafından toplanıp lisanslı tesise satılıyor. Ataşehir ve Muratpaşa’da ise sözleşmeli lisanslı toplama-ayırma tesisleriyle kaynağında toplama ve ayırma yürütülüyor. Pendik’te yaklaşık %20, Kadıköy’de kapıdan kapıya toplama ve geri dönüşüm altyapısı ile, Ataşehir ve Muratpaşa’da ise okullar, AVM’ler ve kamu binaları üzerinden toplama faaliyetleri sürüyor. Muratpaşa’da kaynağında ayrı toplama nüfusun yaklaşık %55’ini kapsıyor; kapıdan kapıya toplama, konteyner ve mobil merkezler gibi çeşitli yöntemler kullanılıyor.

Karşılaşılan zorluklar Yüksek toplama maliyetleri, mevzuat değişiklikleri nedeniyle bölgesel destek eksikliği, kayıt dışı toplayıcıların zararları ve ekipman güvenliği başlıca sorunlar olarak öne çıkıyor. Vatandaş katılımının istenen düzeyde olmaması da verimliliği etkiliyor. Sıfır Atık belgesi olan kurumların sürece dahil olmaması, süreçteki uyumu ve toplama hacmini zorluyor.

İyi uygulamaların yaygınlaştırılması için ortak yapı Finansman mekanizmalarının sürdürülebilirliği, vatandaşların doğru ayırma alışkanlığını güçlendirme, toplama ekipmanlarının korunması ve eşgüdümle izlenebilir atık akışının sağlanması; tüm paydaşların sorumluluk aldığı Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu temelli bir yapı gerekliliğini ortaya koyuyor. ÇEVKO Vakfı, kamuoyuna çıkan sonuçları ayrıntılı olarak paylaşmayı ve ülkedeki diğer belediyelere de örnek olmayı hedefliyor.

Kaynak belirtilecek şekilde haber akışı devam ediyor.

Kaynak: (KAHA) Kapsül Haber Ajansı