Hayalet İlanlar ve Dünyadaki Adımlar
Baruch College araştırmasının Glassdoor verileri üzerinde yaptığı analize göre iş ilanlarının %21’e kadarı hayalet ilan sınıfına giriyor ve bu ilanlar özellikle büyük şirketlerde yoğunlaşıyor. Columbia Law Review analizi ise işe alımların düşüşüne işaret ediyor: 2019’da yayımlanan her 10 iş ilanından yaklaşık 8’i işe alımla sonuçlanırken bugün bu sayı yaklaşık 4’e geriledi. Başka bir ifadeyle açık pozisyon sayısının artması, işverenlerin gerçekten daha çok kişiyi işe aldığı anlamına gelmiyor.
İlanların gerçeklikle uyumlu olup olmadığını belirlemek için ülkeler adımlar atıyor. Ocak 2026’da Kanada’nın Ontario eyaletinde yürürlüğe giren düzenleme, ilanın gerçekten boş bir pozisyon için mi yoksa aday havuzu oluşturmak için mi verildiğini belirtmeyi, ücret bilgisinin paylaşılmasını ve işe alımda yapay zekâ kullanılıyorsa açıklanmasını zorunlu kılıyor. Ayrıca mülakata giren adaylara en geç 45 gün içinde sonucun bildirilmesi gerekiyor.
New York eyaletinde ise senatodan geçen yasa tasarısı, işverenlerin ilanlarda gerçek işe alım takvimini veya yalnızca geleceğe yönelik CV topladıklarını açıklamasını öngörüyor. Kurala uymayan işverenlere ihlal başına 2 bin 500 dolardan başlayan cezalar uygulanabilir. Avrupa Birliği düzeyinde spesifik bir hayalet ilan düzenlemesi bulunmuyor; ancak Fransa’da mevcut iş kanunu, bir pozisyonun gerçekten var olup olmadığını veya hâlen açık olup olmadığını belirtmeden yapılan ilanları yasaklıyor. Bu tür ihlallerde geçen yıl boyunca hapis ve yüksek para cezaları gündeme gelebiliyor.
“Hayalet İlan, İşveren Markası İçin Güven Riski” sözleriyle konuyu değerlendiren HR danışmanlık firması Gilda&Partners Consulting Kurucu Ortağı Jilda Bal, ilan sayısındaki artışın tek başına iyimserlik nedeni olmadığını vurguluyor. Türkiye’de hayalet ilanları özelinde de kanuni bir düzenlemenin bulunmadığına işaret eden Bal, böyle bir yasa çıktığında pozisyonların gerçekten açık olup olmadığının belirtilmesi, dolan pozisyonların zamanında yayından kaldırılması ve adaylara bilgilendirme yapılmasının işveren markası için kritik olduğunu söylüyor. Ayrıca şeffaflık ve güvenin yeniden inşa edilmesi için sürece giren her adaya makul bir süre içinde dönüş yapılmasının da önemine vurgu yapıyor.
Kaynak: (KAHA) Kapsül Haber Ajansı
