Avrasya Tüneli 2024–2025 Sürdürülebilirlik Raporu: Karbon Nötr Yönetim, Tasarruf ve Yatırım Etkisiyle İstanbul’u Şehir İçinde ve Kıtalararası Bağlıyor
İstanbul’un iki yakasını, deniz tabanının altından karayolu tüneliyle birbirine bağlayan Avrasya Tüneli, 9 yıllık işletme sürecinde çevresel, ekonomik, sosyal ve yönetişim alanlarında sağladığı somut katkıları kamuoyuna duyurdu. Kamu Özel Sektör İşbirliği (KÖİ) modeliyle hayata geçirilen projede yaklaşık 180 milyon yolculuk güvenli ve kesintisiz olarak gerçekleştirildi.
Rapora göre teknoloji ve altyapı yatırımlarıyla şehir içi mobilite artırılırken, zaman tasarrufu ve yakıt tasarrufu elde edildi. Avrasya Tüneli’nin ekonomik etkisi ise yaklaşık 2,6 milyar ABD doları olarak değerlendirildi. 2025 yılı için günlük ortalama 77 bin araç geçişinin öngörüldüğü raporda, garanti edilen trafik miktarının yüzde 8 üzerinde bir gerçekleşme kaydedildi. Ayrıca garanti üzerindeki her geçiş için kamu ile yüzde 30 gelir paylaşımı yapıldı.
Toplam 180 milyon araç geçişine ev sahipliği yapan tünel, kullanıcılarına geçiş başına 77 dakika tasarruf sağladı ve toplamda 250 milyon saat zaman kazandırdı. Mesafe kısaldığı için yaklaşık 304 bin ton yakıt tasarrufu, 139 bin ton emisyon azaltımı ve 687 milyon araç kilometre azalışı kaydedildi. Bütün bu kazanımlar, Avrasya Tüneli’nin ulaşımı kolaylaştırmasının ötesinde uzun vadeli bir altyapı yatırımı olduğunun göstergesidir.
Karbon nötr işletme devam ediyor Avrasya Tüneli, enerji tüketimini tamamen yenilenebilir kaynaklardan sağlayarak I-REC sertifikası ile yenilenebilirlik iddiasını güçlendirdi. Sera gazı emisyonlarını ISO 14064 standardında hesaplayıp uygun karbon kredileriyle dengeleyen proje, 2024–2025 döneminde karbon nötr statüsünü sürdürdü. Yıllık elektrik tüketimini yüzde 80 azaltan sistem, 6,5 milyon kWh seviyesine ulaştı ve çatıda bulunan güneş enerjisi santrali ile yenilenebilir enerji üretimini destekledi. Bu yıl ISO 14046 Su Ayak İzi Sertifikası da tünelin su yönetimindeki uluslararası standartlara uyumunu gösterdi.
Pacemaker ile trafik güvenliği ve kirlilik azalıyor Türk patentli Pacemaker hareketli aydınlatma sistemi, ani hız değişimlerini yüzde 69 oranında azalttı ve egzoz salımlarını yüzde 12’ye kadar düşürdü. Trafik verimliliği ise yüzde 8,5 arttı. UNECE tarafından geçtiğimiz yıl Özel Övgü ödülüne layık görülen bu uygulama, sivil altyapıda inovasyonun somut sonuçlarını gösterdi.
İstanbul’un sürdürülebilir geleceğine katkı Avrasya Tüneli, ESG ilkeleriyle hareket eden bir yatırım olarak Blue Dot Network Sertifikası’nı alan dünyanın ilk projesi oldu. İşletme süreci boyunca iki kıtayı birbirine bağlayan altyapı, düşük karbonlu ulaşımı destekleyen ve şehir içi erişilebilirliği artıran bir stratejik yatırım olarak öne çıktı. Yönetim kadrosunda kadın temsilinin yüksekliği ve etik uyum, projenin ulusal ve uluslararası düzeyde örnek gösterilmesini sağladı. Üst yönetimde yüzde 33, yönetici seviyesinde ise yüzde 50 kadın temsil oranı kaydedildi ve 2025 yılında Great Place to Work Sertifikası için adaylık süreci başlatıldı.
Kaynaklar ve veriler Dokuz yıllık işletme sürecinde sağlanan çıktılar ve geleceğe yönelik projeksiyonlar raporda detaylı olarak yer almakta. Trafik yoğunluğu ve zaman tasarrufu gibi göstergeler INRIX verileriyle paralel biçimde izlenmektedir.
İnsan odaklı kurum kültürü Finansal sürdürülebilirlik, çevresel, sosyal ve yönetişim başlıklarında güçlü bir kurum kültürü benimsenmiştir. Yatırım maliyeti 1,2 milyar ABD doları olan tünelde ülke ekonomisine katkı 2,6 milyar ABD doları olarak belirtilmiştir. 2023 yılsonu itibarıyla başlayan gelir paylaşımı süreci, sürdürülebilir bir iş modeli olarak yerli ve uluslararası paydaşlar tarafından desteklenmektedir.
Olaylar ve etkiler ışığında Avrasya Tüneli, İstanbul’un sürdürülebilir geleceğine değer kattığı ve şehir yaşamını dönüştüren stratejik bir altyapı projesi olarak konumlanmaktadır.
Kaynak:
