Antalya Kıyılarında Nesli Tehlike Altındaki Deniz Kaplumbağalarını Koruma Hareketi: DEKAFOK’un Gönüllüleri ve Bilim İnsanlarıyla Büyüyen Çaba

Sabancı Vakfı Fark Yaratanlar Programı’nın 17. sezonunda Fark Yaratan seçilen Seher Akyol, deniz kaplumbağalarını koruma amacıyla başlayan bireysel girişimini gönüllülerin ve bilim insanlarının katkılarıyla kıyı ekosistemini koruyan kapsamlı bir harekete dönüştürdü. Oğluyla çıktığı sahil yürüyüşünde yumurtaların yanında yaşamını yitirmiş bir deniz kaplumbağasıyla karşılaşan Akyol, nesli tehlike altındaki türü korumak için neler yapabileceğini araştırmaya başladı. İlk olarak sahilde kurduğu çadırda nöbet tutarak başlayan çalışmaları, yerel yönetimlerle kurduğu iş birliğiyle ışıklandırma, yapılaşma ve araç girişine yönelik önlemlerin alınmasıyla genişledi. Kum zambakları ve Akdeniz foklarını da kapsayacak şekilde faaliyetleri büyüyen proje, 2020 yılında Deniz Kaplumbağaları, Akdeniz Fokları, Kum Zambakları Kıyı Koruma Derneği DEKAFOK’u kurdu; dernek zamanla bilimsel ve toplumsal bir farkındalık platformuna dönüştü. Akademisyenlerle yürütülen iş birlikleri sayesinde kıyı ekosistemine ilişkin veriler kurumlarla paylaşıldı ve bölgedeki trol teknesi faaliyetlerinin kontrolü gibi kazanımlar elde edildi. Türkiye’nin ilk resmi Bilgi ve Gözlem Merkezinde öğrencilere ve ziyaretçilere yönelik eğitim programları düzenlenirken “Duymayan Kalmasın” Projesiyle çocuklara nesli tehlike altında olan türlerin korunmasına yönelik farkındalık kazandırılıyor. Sahil temizliği, kompost üretimi, geri dönüşüm ve yenilenebilir enerji uygulamaları ile doğa koruma bütüncül bir yaklaşımla yürütülüyor. Manavgat Mendirek Yarımadası’ndaki merkezde Deniz Ekosistemi Kütüphanesi, Eğitim Araştırma Laboratuvarı ile Deniz Kaplumbağası İlk Yardım ve Bakım Ünitesi aracılığıyla araştırma, eğitim ve rehabilitasyon çalışmaları sürüyor. Bugüne kadar 45 bini aşkın öğrenciye ulaşan DEKAFOK, her yıl yurt içinden ve yurt dışından birçok gönüllüyü ağırlıyor. Gönüllüler yumurtlama döneminde devriye zamanlarıyla yuvaları kontrol ediyor ve araştırma çalışmalarına katkı sağlıyor; dernek gönüllülerine staj imkanı da sunuyor. Ayrıca Türkiye’nin ilk Deniz Kaplumbağası İhbar Hattı DEKAFOK tarafından hayata geçirilerek bireylerin koruma sürecine dahil edilmesi sağlandı.

Sabancı Vakfı Genel Müdürü Nevgül Bilsel Safkan ise “Bireysel bir çabanın kolektif bir harekete dönüşmesinin en güçlü örneklerinden biri olan Seher Akyol, DEKAFOK çatısı altında yürüttüğü çalışmalarla Antalya kıyılarındaki nesli tehlike altındaki türlerin ve kıyı ekosisteminin korunmasına öncülük ediyor. Bilim insanlarından gönüllülere, kamu kurumlarından üniversitelere kadar birçok paydaşı ortak bir amaç etrafında buluşturan Akyol, doğayla uyumlu bir yaşam kültürünün yaygınlaşmasına katkı sağlıyor. Sabancı Vakfı olarak, kıyı ekosistemlerinin korunmasına katkı sunan ve toplumsal farkındalığı güçlendiren çalışmalarıyla ilham veren Seher Akyol’un çalışmalarını desteklemekten büyük mutluluk duyuyoruz.” dedi.

Kaynak: KAHA Kapsül Haber Ajansı

Kaynak: KAHA