Adalar’da Sıfır Atık Projesi Türkiye’ye Örnek: Veriye Dayalı Akıllı Atık Toplama ile Dijital İzlenebilirlik
İBB’nin Adalar’da başlattığı “Geleceğe Dönüş İstanbul-Adalar Sıfır Atık Projesi”, tüm atıkların kaynağında ayrı toplanması ve dijital olarak izlenmesiyle ilçenin bütününde uygulanmaya başlandı. Proje, Adalar’ın pilot bölgesinden Türkiye’nin diğer ilçelerine örnek model olması hedefiyle hayata geçirildi.
Büyükada’da başlayan uygulama, ilk sonuçların olumlu olmasıyla Heybeliada, Burgazada ve Kınalıada’yı kapsayacak şekilde genişletildi. Adalar genelinde haneler, işletmeler ve kamu kurumlarında uygulanan model, ilçede atık kaynağında ayrıştırmayı ve tüm toplama süreçlerinin dijital olarak takip edilmesini sağlayan bütüncül bir çerçeve sunuyor.
Proje kapsamında oluşturulan Akıllı Atık Toplama Sistemi, SAP altyapısı üzerinde çalışan dijital bir platform olarak yönetiliyor. Her bina ve işletmeye tanımlanan barkodlar sayesinde hangi adresten hangi tür atığın ne zaman ve ne kadar toplandığı anlık olarak izlenebiliyor. Ayda yaklaşık 2.200 QR kod okutuluyor; bunların yaklaşık 1.200’ü organik, 1.000’i ise ambalaj atığı toplama işlemlerini oluşturuyor.
Adalar’da üçlü atık ayrıştırma sistemiyle işletmelerde organik, ambalaj ve diğer atıklar ayrıştırılarak geri kazanım oranları artırılıyor; düzenli depolama alanlarına giden atık miktarı azalıyor ve döngüsel ekonomi güçlendiriliyor. Dijital izlenebilirlik sayesinde toplama süreçleri planlanabilir oluyor ve sıfır atık performansı anlık olarak takip ediliyor.
“Adalar’dan Geleceğe Dönüş Sıfır Atık Projesi” kapsamında farkındalık çalışmaları da sürüyor. Şehir Hatları iskelelerinde ve vapurlarda, Adalar’ın sıfır atık olması hedefiyle anonslar yapılıyor. Cadde ve sokaklarda konteyner alanları, bilgilendirme panoları ve broşür dağıtımıyla haneler ve esnaflar bilgilendiriliyor. Üçlü sisteme dahil olan işletmelere “Sıfır Atık Dostu İşletme” etiketi uygulanırken, kafe ve restoranlarda organik atık kutuları ile bilgilendirme materyalleri bulunuyor.
Somut sonuçlar da giderek belirginleşiyor. Ağustos 2024-Haziran 2026 döneminde 156 ton organik atık kaynağında ayrı toplanırken, Aralık 2025-Haziran 2026 döneminde yaklaşık 30 ton ambalaj atığı geri dönüşüme kazandırıldı. Ocak-Haziran 2026 döneminde ise Adalar genelinde mesken ve işletmelerin atık teslimatı yapan kişi sayısında yüzde 60 artış gözlemlendi. Şubat 2026’da Büyükada’daki okullarda gerçekleştirilen sıfır atık eğitimlerinde yaklaşık 450 öğrenciye ulaşılmış durumda.
Geleceğe Dönüş İstanbul-Adalar Sıfır Atık Projesi, sadece Adalar için değil, Türkiye’nin diğer ilçelerinde uygulanabilecek bir model olarak öne çıkıyor. Dijital altyapı, izlenebilirlik, veri odaklı yönetim ve vatandaş katılımını merkezine alan bu yaklaşımın, karbon emisyonlarının azaltılması ve döngüsel ekonomi hedeflerine katkı sağlaması bekleniyor.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı
